Oι δημοσιονομικές εξελίξεις και η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη σε συνδυασμό με τις χρόνιες παθογένειες του Ελληνικού τουρισμού διαμορφώνουν δύσκολες συνθήκες για την ανάπτυξη του συνεδριακού τομέα. Εάν σε αυτά τα δεδομένα προσθέσουμε την παρατεταμένη αρνητική δημοσιότητα και τις κοινωνικές αναταραχές σε ολόκληρη τη χώρα και κυρίως στην Αθήνα (η οποία παρεπιπτόντως συγκεντρώνει σχεδόν το 50% επί του συνολου της συνεδριακής δραστηριότητας/associations) αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε στα χέρια μας ένα εκρηκτικό μείγμα ιδιαίτερα δύσκολων δεδομένων προς διαχείριση.

Θεωρώ ωστόσο ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης τόσο σε επίπεδο συνεδριακών υποδομών και υπερδομών όσο και σε επίπεδο Εθνικής στρατηγικής τα οποία μας επιτρέπουν να κάνουμε λόγο για ανεκμετάλλευτες δυνατότητες. Ταυτόχρονα και ευλόγως θα λέγαμε προβληματιζόμαστε για το κατά πόσο είναι εφικτό να αξιοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες και οι απαραίτητοι πόροι στις παρούσες συνθήκες οικονομικής ύφεσης.

Σε μακροσκοπικό επίπεδο, πολλές μελέτες συγκλίνουν ως προς το γεγονός ότι ο συνεδριακός τουρισμός παρουσιάζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με τον τουρισμό αναψυχής και δεν επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό σε συνθήκες κρίσεως. Θα λέγαμε ωστόσο ότι στην περίπτωση της Ελλάδας όπου η κρίση είναι παρατεταμένη και δεν προέρχεται από φυσική καταστροφή, επιδημική κρίση η τρομοκρατική απειλή, δηλαδή από γεγονότα συνήθως παροδικού χαρακτήρα, τα δεδομένα μάλλον αντιστρέφονται. Ο τουρισμός αναψυχής παρουσιάζει σημαντική ανάκαμψη έστω και αν σε μεγάλο βαθμό αυτή οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες (γεγονότα Β. Αφρικής και μαζικές ακυρώσεις σε ανταγωνιστικούς προορισμούς) ενώ ο συνεδριακός τουρισμός σημειώνει πτώση ή στην καλύτερη των περιπτώσεων στατικά μεγέθη. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι παρά το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των διεθνών συνεδρίων, διοργανώνονται από διεθνείς φορείς και προγραμματίζονται αρκετά χρόνια πριν την πραγματοποίηση τους, οι παρούσες συνθήκες διαμορφώνουν κλίμα αβεβαιότητας και για το μέλλον. Ο λόγος απλός – οι επιχειρηματικές συναντήσεις και δραστηριότητες απαιτούν σταθερό οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον το οποίο δεν συναντάμε πλέον στους βασικούς συνεδριακούς προορισμούς της χώρας. Η δε χρόνια αδυναμία της χώρας να συνδέσει επιτυχώς το ευρύτερο τουριστικό προιόν και τον τουρισμό αναψυχής με τη συνεδριακή δραστηριότητα μας στερεί απο εναλλακτικές λύσεις και απλά επιδεινώνει την κατάσταση.

Εκτιμώ ωστόσο ότι η κρίση -υπο συγκεκριμένες προυποθέσεις- μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά, να δημιουργήσει αντανακλαστικά στις παραγωγικές δυνάμεις και σταδιακά να επιτρέψει να ληφθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες που θα διαμορφώσουν μια θετική προοπτική για το μέλλον. Ανεξάρτητα λοιπόν με το εάν υπάρχουν διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι για επένδυση σε υποδομές, υπάρχουν πολλά περιθώρια που μπορούμε να εξαντλήσουμε σε επίπεδο στρατηγικής και μαρκετινγκ, χρήσης νέων τεχνολογιών, αποτελεσματικής ενσωμάτωσης του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, βελτίωσης ποιότητας υπηρεσιών, στοχευμένης σύνδεσης με άλλες οικονομικές δραστηριότητες και τομείς.

Σε τελική ανάλυση εάν δεν υπάρχουν τώρα οι κατάλληλες προοπτικές, τότε πολύ απλά θα πρέπει να διαμορφωθούν δεδομένου ότι ο τουρισμός δείχνει να είναι ο μοναδικός τομέα της Ελληνικής οικονομίας που ανταπεξέρχεται στην κρίση και στις ανάγκες των καιρών μας.